
شِیوَن در راهرو
✍ عبدالرضا صداقتنیا
یک شب پاییزی بود. ساعت نه و چهلوپنج دقیقه بود. جلوی آینه دستشویی ایستاده بودم و مسواک زدم. خسته بودم و دلم میخواست زودتر بخوابم. صبح ورزش کرده بودم و هنوز خستگیاش در تنم بود.
ناگهان صدای جیغی بلند شد. دستم از حرکت ایستاد. سرم را به طرف در چرخاندم.
صدا که چه عرض کنم ضجهی زنی بود که فریاد میزد: «به دادم برسید! مادرمو کشت، مادرمو کشت!»
هنوز صدای زن اول قطع نشده بود که جیغ دیگری بلند شد. انگار نمیتوانست حرف دیگری بزند، پشت سر هم فریاد میکشید: «کشتش! کشتش! عزیزمو کشت!»
دستم با مسواک در هوا ماند. به صورتم در آینه نگاه کردم. ضجهی زنها از راهروی طبقه میآمد.
چند بار دیگر مسواک را روی دندانهایم کشیدم. نگاهم به تصویر خودم در آینه افتاد. با خودم گفتم: «اگه آمادگی جسمیم حالا به درد نخوره، پس به چه دردی میخوره؟»
مسواک را از دهانم بیرون آوردم. صدای زنها هنوز میآمد. دستم را به لبهٔ روشویی تکیه دادم و گوش سپردم. دلم نمیخواست وارد دعوا شوم. از بچگی از این جور ماجراها فرار میکردم. اگر پایم را وسط میگذاشتم، از کجا معلوم چه بلایی سر خودم میآمد؟
مسواک را دوباره به دندانهایم کشیدم. «به تو چه؟ شاید اصلاً چیزی نشده. خودشون حلش میکنن.»
اما فریادها ادامه داشت. مسواک را پایین آوردم و به آینه خیره شدم. تصویرم همان بود؛ مردی که همیشه خودش را از دعوا کنار میکشید. زیر لب گفتم: «پس انسانیت کجا رفته؟»
در آپارتمان را باز کردم و سرم را بیرون بردم. صدای جیغ زنها در راهرو میپیچید و ترسم را بیشتر میکرد. صدا از انتهای راهرو میآمد. به درهای بسته همسایهها نگاه کردم. هیچکس بیرون نیامده بود.
کف دور دهانم را پاک کردم و با شلوارک و تیشرت خانگی به سمت انتهای راهرو راه افتادم. خانوادهای را که در آن آپارتمان زندگی میکردند، نمیشناختم. فقط میدانستم مستاجرند.
در ذهنم مردی شکل گرفته بود قد بلند و تنومند، با سبیلهای کلفت و چهرهای خشن. او را روبهروی زنی تصور میکردم که گوشهای گیر افتاده و راه فراری ندارد. صدای فریادها در سرم میپیچید و تصویر مرد هر لحظه واضحتر میشد.
با خودم فکر میکردم اگر به او برسم، از پشت میگیرمش و از زن دورش میکنم. شاید برگردد و مشتی حوالهام کند. شاید هم زمینم بزند. با این حال، تصمیم داشتم نگذارم به آن زن آسیب بیشتری برساند.
دهانم خشک شده بود. سعی میکردم آرام باشم، اما قدمهایم تندتر میشد. هرچه به انتهای راهرو نزدیکتر میشدم، لحظهٔ روبِرو شدن با آن مرد به نظرم واقعیتر میآمد.
جلوی در آپارتمان، دو زن جوان را دیدم. یکی تاپ زرد پوشیده بود و با هر دو دست موهایش را میکشید. جیغ میزد و سرش را تکان میداد. زن دیگر، با تیشرت مشکی، پنچههایش را روی صورتش میکشید. گونههایش از شدت چنگ زدن سرخ شده بود. عرق از صورت و گردن هر دو سرازیر بود.
از میان جیغهایشان کلماتی به گوشم خورد:
«مادرمونو کشت! خدا عذابش رو زیاد کنه!»
منتظر نماندم. حرفی هم نزدم. از کنارشان گذشتم و وارد پذیرایی شدم. از میان مبلمانها و میز و صندلیهای غذاخوری گذشتم. نگاهم گوشهوکنار اتاق را کاوید. مردی نبود. به طرف اتاقهای انتهایی رفتم و با عجله سرک کشیدم. هیچکس آنجا نبود.
پس مرد کجا بود؟
همان موقع، پسربچهای دهدوازدهساله سرش را از گوشی بلند کرد. ابروهای پرپشتی داشت. از کنار تخت بلند شد و دستش را به گوشهٔ سمت راست پذیرایی گرفت.
«اونجاست! اونجا!»
وقتی برگشتم، تازه چشمم به تخت افتاد. تشک ضخیمی روی آن بود. با خودم گفتم چطور تا آن لحظه ندیده بودمش؟
پیرزنی روی تخت افتاده بود. فقط مایبیبی به تن داشت. رنگ به صورتش نمانده بود. استخوانهای پهلویش از زیر پوست پیدا بود.
هنوز دنبال آن مرد میگشتم. نمیفهمیدم چه اتفاقی افتاده و باید چه کار کنم. دو زن هم وارد پذیرایی شدند همینطور جیغ میکشیدند. جز ما کسی آنجا نبود.
به طرف پیرزن رفتم و کنار تخت ایستادم. نگاهم روی بدن نحیفش ماند. آنقدر لاغر و شکننده به نظر میرسید که با خودم فکر کردم اگر به او دست بزنم، ممکن است بدنش آسیب ببیند. فقط نگاهش میکردم و نمیدانستم چه باید بکنم.
زن تیشرت مشکی با گریهرو به آن زن کرد و گفت:
ـ تقصیر توئه! تو این خانم رو برای مامان پیدا کردی!
زن دیگر فریاد زد:
ـ حالا وقت این حرفهاست؟ تو چرا گذاشتی اینقدر تند تند بهش غذا بده؟ یه کاری بکن! مامان داره میمیره!
هر دو به طرف پیرزن آمدند، اما انگار مثل من نمیدانستند چه باید بکنند.
ناگهان زنِ تاپ زردپوش فریاد زد:
ـ آقا، یه کاری بکن! نمیدونیم چیکار کنیم! غذا توی گلوی مادرمون گیر کرده!
جلو رفتم. یک دستم را زیر کمر پیرزن بردم و با دست دیگر سرش را نگه داشتم. سعی کردم بالاتنهاش را به طرف پایین تخت بچرخانم.
با صدای بلند پرسیدم:
ـ شماره اورژانس! کی شماره اورژانس بلده؟
باورم نمیشد شماره ساده ۱۱۵ هم یادم نمیآمد. دست در جیبهای شلوارکم کردم. گوشی همراهم نبود.
صدای جیغ زنها قطع نمیشد. چند ضربه آرام به شانه و پشت کتف پیرزن زدم و فریاد زدم:
ـ یکی یه گوشی به من بده!
پسرک گوشیاش را به طرفم گرفت و گفت:
ـ بیا، صحبت کن.
گوشی را به گوشم چسباندم.
ـ الو! اورژانسه؟
ـ اورژانس ۱۱۵، بفرمایید.
ـ خانم، کمک کنید! یه پیرزن اینجا از حال رفته. میگن غذا توی گلوش گیر کرده. اصلاً نفس نمیکشه!
ـ آدرس رو بفرمایید.
با تتهپته آدرس را گفتم.
ـ گوشی رو قطع نکنید. بیمار چند سالشه؟ هوشیاره؟ وقتی صداش میزنید، جواب میده؟
ـ چی میگید؟ درست نمیشنوم!
صدای جیغ زنها نمیگذاشت حرفهای راهنما رو درست بشنوم.
راهنما گفت:
ـ تلفن رو بذارید روی بلندگو. از اون خانمها بخواید ساکت باشن تا صدای من رو بشنوید.
رو به زنها فریاد زدم:
ـ تو رو خدا ساکت بشید! بذارید بفهمم چی میگه!
برای چند لحظه صدای جیغها کمتر شد.
راهنما دوباره پرسید:
ـ بیمار رو صدا بزنید. شونههاش رو آروم تکون بدید. ببینید واکنش نشون میده یا نه.
خم شدم و صدایش زدم:
ـ خانم! صدای منو میشنوید؟ خانم!
شانههایش را آرام تکان دادم. جوابی نداد. حتی پلک هم نزد.
گفتم:
ـ نه خانم، اصلاً جواب نمیده. حدود هشتاد و پنج سالشه، شاید هم بیشتر. حریره خورده. میگن غذا توی گلوش گیر کرده.
راهنما گفت:
ـ به قفسه سینهاش نگاه کنید. ببینید نفس میکشه یا نه. معطل نکنید.
چشم به سینه و شکم پیرزن دوختم. چند لحظه گذشت. هیچ حرکتی ندیدم.
ـ نه خانم! نفس نمیکشه! انگار مرده!
لحن راهنما جدیتر شد.
ـ بیمار رو به پشت، روی سطح سفت بخوابونید. از اطرافیان کمک بگیرید. من راهنماییتون میکنم.
با دستپاچگی به زنها نگاه کردم و فریاد زدم:
ـ کمک کنید! باید روی زمین بخوابونیمش!
با کمک آنها پیرزن را روی پتویی که کف اتاق پهن بود، گذاشتیم و به پشت خواباندیم.
راهنما گفت:
ـ حالا باید با دقت به حرفهام گوش کنید. کف یک دستتون رو وسط قفسه سینهاش بذارید و دست دیگه رو روی اون قرار بدید. دستها رو صاف نگه دارید و محکم و سریع فشار بدید. من قدمبهقدم راهنماییتون میکنم.
دستهایم میلرزید. میترسیدم استخوانهای پیرزن زیر فشار بشکند.
گفتم:
ـ خانم، میترسم آسیب ببینه!
راهنما گفت:
ـ میفهمم، اما اگه نفس نمیکشه، باید شروع کنید. ادامه بدید. کمک در راهه.
دستهایم را وسط سینهاش گذاشتم و فشار دادم.
بار اول، هیچ اتفاقی نیفتاد.
بار دوم هم خبری نشد.
هر بار که به سینه پیرزن فشار میدادم، یک فکر توی سرم میچرخید: نکنه دیر شده باشه؟
عرق روی پیشانیام نشسته بود. دستهایم از فشار و اضطراب میلرزید.
فریاد زدم:
ـ خانم، هیچ واکنشی نشون نمیده!
راهنما گفت:
ـ ادامه بدید. من راهنماییتون میکنم. تا رسیدن نیروهای اورژانس، طبق دستور من عمل کنید.
نمیدانم چقدر گذشت. همچنان فشار میدادم و چشم از صورت بیحرکت پیرزن برنمیداشتم.
ناگهان بدنش تکانی خورد و نفس کوتاهی کشید.
فریاد زدم:
ـ نفس کشید! خانم، نفس کشید!
صدای راهنما از گوشی آمد:
ـ به تنفسش دقت کنید. آیا طبیعی نفس میکشه؟ گوشی رو قطع نکنید و طبق راهنمایی من عمل کنید.
به صورت پیرزن خیره ماندم. نمیدانستم آن نفس کوتاه نشانه بازگشت تنفس طبیعی بود یا فقط واکنشی لحظهای.
یکی از زنها خودش را به مادرش رساند و صدایش زد. زن دیگر، با گریه و خشم، گفت:
ـ اگه بهش حریره نمیداد، اینطوری نمیشد!
اما من دیگر به حرفهایشان گوش نمیدادم. چشمم به سینه پیرزن بود. منتظر بودم ببینم دوباره بالا میآید یا نه.
پیرزن دوباره نفس کشید و آرام چشمهایش را باز کرد.
یکی از دخترها سر مادرش را به سینه چسباند. اشک روی صورت پیرزن میریخت.
ـ مادرجان! صدای منو میشنوی؟ مادرجان!
پیرزن لبهایش را تکان داد، اما صدایی از دهانش بیرون نیامد.
زن سرش را بلند کرد و به من نگاه کرد. هنوز اشک در چشمهایش بود.
ـ خدا خیرت بده، آقا! اگه تو…
نتوانست حرفش را تمام کند. دوباره صورتش را به مادرش چسباند و گفت:
ـ مادر، شکر که هنوز پیش مایی!
بعد ناگهان سرش را بلند کرد و با خشم گفت:
ـ اون زن هم تا دید حال مامان بد شده، فرار کرد! به خدا اگه بلایی سرش میاومد، میدونستم با اون زنه چه کار کنم! مگه میشه اینجوری تندتند غذا توی دهن یه پیرزن بذاری و بعد هم در بری؟
زنِی که تاپ زرد پوشیده بود پرید وسط حرفش:
ـ تو هم با اون داد و بیدادت بدترش کردی! بهجای اینکه کمک کنی، افتاده بودی به جونش!
خواستم چیزی بگویم، اما حرفی به ذهنم نرسید. نگاهم به پیرزن بود. چشمهایش باز بود و نفسهای کوتاه میکشید.
چند دقیقه پیش، صدای فریادشان در تمام راهرو پیچیده بود: «مادرمونو کشت!»
حالا مادرشان زنده بود. با خودم فکر کردم اگر چند دقیقه دیرتر به آن خانه رسیده بودم، چه اتفاقی میافتاد.
از خانه بیرون آمدم. چند مرد و زن از طبقات دیگر خودشان را به ورودی ساختمان رسانده بودند و کنجکاوانه سرک میکشیدند تا بفهمند چه اتفاقی افتاده است. همان موقع، امدادگران از آسانسور بیرون آمدند.

دیدگاهتان را بنویسید